نام: پرویز ناتل خانلری

تاریخ تولد : اسفند ۱۲۹۲
محل تولد : تهران
تاریخ وفات: ۱ شهریور ۱۳۶۹
................................
ادیب، پژوهشگر، نویسنده و شاعر ایرانی.پرویز ناتـل خانلری در اسفند ماه سال ۱۲۹۲ خورشیدی در تهران متولد شد. تحصیلات متوسطه خود را در دارالفنون و تحصیلات عالی را در دانشکده ادبیات تهران تا درجه دکترا به اتمام رسانید و پس از پایان خدمت وظیفه در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت. دکتر خانلری از نوجوانی به نوشتن مقاله و سرودن شعر علاقه داشت و به واسطه نسبت فامیلی با نیما یوشیج حشر و نشر داشت. او نخستین مقاله را در سال ۱۳۰۹ در روزنامه اقدام به مدیر مسئولی عباس خلیلی ( پدر سیمین بهبهانی) نوشت.
دکتر خانلری در سال ۱۳۲۰ با خانم زهرا کیا ازدواج کرد که حاصل آن یک دختر و یک پسر بودند که پسرش ( آرمان ) در جوانی درگذشت. دکتر خانلری در سال ۱۳۲۷ به پاریس رفت و دو سال در آنجا اقامت گزید و به مطالعه و تحقیق پرداخت. سخنرانی وی در مدرسه زبان های شرقی پاریس مربوط به حافظ مدت‌ها موضوع روزنامه‌ها و مجلات ادبی بود و همواره کرسی دانشگاهی خود را که تاریخ زبان فارسی بود حفظ کرد.
دکتر خانلری سال‌ها معاون وزارت کشور و مدتی وزیر آموزش و پرورش و چهار دوره سناتور انتصابی مازندران بود. مشاغل جنبی زیاد داشت، از قبیل دبیر کلی بنیاد فرهنگ ایران، مدیر کل سازمان پیکار با بیسوادی -ریاست فرهنگستان هنر و ادب ایران - پژوهشکده فرهنگ ایران - همکاری با موًسسه فرانکلین.
از جمله کارهای ارزشمند او انتشار مجله ادبی سخن از سال ۱۳۲۲ تا ۱۳۵۷ بود که جمعاً ۲۷ دوره منتشر شد. این مجله محملی بود برای ارائه بسیاری از مقالات و ترجمه‌های متون ادب و اندیشه ایرانی و غربی و نقش بسزایی در جهت‌گیری ادبیات فارسی در دوره معاصر داشت. او با آن که در جوانی پیرو نیما یوشیج بود، ولی پس تحصیلات عمیق ادبی به این نتیجه رسید که عروض فارسی هنوز ظرفیت کافی را برای سرودن شعر فارسی دارد و آن‎چه نیازمند تغییر و تحول است ، زبان شعر است که باید امروزی شود. مجموعه اشعار او با نام ماه در مرداب در سال ۱۳۴۳ انتشار یافت و بارها تجدید چاپ شد. شعر عقاب او که به صادق هدایت تقدیم شده، از زیباترین و پرمحتواترین نمونه‎های شعر معاصر ایران است که این گونه آغاز می‌شود:

گشت غمناک دل و جان عقاب               چو ازو دور شد ایام شباب
دید کش دور به انجام رسید                   آفتابش به لب بام رسید
باید از هستی دل برگیرد                       ره سوی عالم دیگر گیرد...


دکتر خانلری که تا آخرین روز سقوط رژیم سناتور انتصابی بود ، بعد از انقلاب به زندان افتاد و ۱۲۰ روز در زندان به سر برد و نام او را جزو غارتگران دوره طاغوت اعلام داشتند . بعد از آزادی از زندان در ۱ شهریور ۱۳۶۹ در حالی که از بیماری و نداری رنج می کشید در ۷۷ سالگی فوت کرد.


دکتر مظاهر مصفا از شعرای بزرگ معاصر شعر بسیار زیبایی در رثای دکتر خانلری سروده است که بیانگر مقام بلند وی در ادبیات فارسی است:

دردا که آفتاب مروت به خون نشست                   فریاد ای فتی که فتوت به خون نشست
بربست رخت خسرو ملک سخنوری                     شاهنشه بلاغت پرویز خانلری
حقا که بود خسرو پرویز روزگار                       شیرین او زبان شکرپرور دری
افتاد آن درخت همایون دریغ و درد                      با آن بلندشاخی و با آن تناوری
اهل سخن نه ای، ز سخن گر به هیچ روی             یادآوری و هیچ ازو یاد ناوری... 
................................
کتاب‌شناسی 

آثار
۱۳۱۶ - روانشناسی
۱۳۳۷ - تحقیق انتقادی در عروض و قافیه فارسی
۱۳۳۷ - وزن شعر فارسی
۱۳۴۰ - درباره زبان فارسی
۱۳۴۳ - زبان‌شناسی و زبان فارسی
۱۳۴۵ - فرهنگ و اجتماع
۱۳۴۵ - شعر و هنر
۱۳۴۳ - ماه در مرداب (مجموعه شعر)
تاریخ هنر
آخرین دیدار
روانشناسی و تطبیق آن با اصول پرورش
روش تازه تدریس قواعد زبان فارسی
................................
تصحیح ها
یوسف و زلیخا
چهار مقاله
رستم و سهراب
۱۳۳۸ - تصحیح سمک عیار
سفرنامه ناصرخسرو
دیوان حافظ
................................
ترجمه‌ها
۱۳۴۱ - دختر سروان اثر الکساندر پوشکین
۱۳۲۰ - چند نامه به شاعری جوان اثر راینر ماریا ریلکه
۱۳۳۳ - تریستان و ایزوت
۱۳۳۳ - شاهکارهای هنر ایران
۱۳۳۳ - اسباب حدوث الحروف
۱۳۳۳ - مخارج الحروف 




منبع : ویکی پدیا


 





« آگهی ها »
پرشیا تاون
جامعه مجازی ایرانیان خارج از کشور - دایرکتوری مشاغل، اخبار ایرانیان، وبلاگهای ایرانیان هر کشور و ...
خدمات تحصیلی میر
خدمات تحصیلی - پذیرش دانشجویی و اطلاعات مفید برای دانشجویان ایرانی در مالزی
ناز ایران
وبگاه سرگرمی - کلیپ روز، آهنگ و ترانه های ایرانی، لطیفه، طالع بینی و غیره
NazIran.com
موزیک ویدیو های فارسی
ایرانیکا
دایره المعارف جامع تاریخ و فرهنگ ایرانی